GRENSOVERSCHRIJDEND SAMENWERKINGSPROGRAMMA

Met steun van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling

TRANSAÉ

Kerngegevens

Projectleider

Parc naturel régional des Caps et Marais d'Opale
Manoir du Huisbois BP 22
62142 Le Wast
FRANCE

Contactpersoon

Mathieu Boutin

Begindatum

01-01-2018

Einddatum

30-06-2022

Budgettaire elementen

Totaal Budget
1 801 408,45 €

Website:

https://transae.eu/fr





TRANSAÉ

TRANSitie naar Agro-Ecologie

axe1

Categorie

Project

Specifieke doelstelling van het programma

Grotere overdracht en verspreiding van goede praktijken in de strategische sectoren en de sectoren met een sterke complementariteit in de grensoverschrijdende zone

Domein van bijstandsverlening

Infrastructuur voor onderzoek en innovatie, overdracht van technologie en samenwerking in ondernemingen die zich toeleggen op de koolstofarme economie en op weerbaarheid tegen de klimaatverandering


Het project TRANSAE beoogt de begeleiding van een netwerk van landbouwers bij de omschakeling naar agro-ecologie. Deze vorm van landbouw past ecologische principes toe, respecteert mens en milieu en is economisch veerkrachtig. De eerste stap is gebaseerd op een groep landbouwers, pioniers op dit gebied, en bestaat erin hun parcours en alle processen te begrijpen die hen naar agro-ecologie hebben doen omschakelen. Vervolgens wordt een methode ontwikkeld om te landbouwers te begeleiden zodat ze zich agro-ecologische innovaties eigen maken.
De tweede, gelijktijdig uitgevoerde stap, bestaat uit de formele beschrijving van het systeem en de praktijken van elke landbouwer van het project. De technische doelstellingen zijn het in stand houden van een levende bodem door de productie van gecombineerde gewassen, en van de autonomie dankzij optimale valorisatietechnieken voor het veevoer. Er zullen meerdere experimenten worden uitgevoerd met de landbouwers, om combinaties van technieken te testen die vandaag weinig worden gebruikt maar die een bijkomende stap kunnen vormen in de prestaties van deze agro-ecologische systemen.

Rapporteringsdatum 03-05-2021

>Een gediversifieerd partnership voor agro-ecologie Transaé is een overkoepelende organisatie van 8 partners die nu al 4 jaar samenwerken om de agro-ecologie met en voor de landbouwers in de Frans-Belgische grensstreek te ontwikkelen. 4 operatoren voor onderzoek en ontwikkeling (INAGRO, ILVO, CRA-W, UPJV), 3 landbouwverenigingen (APAD62, CEDAPAS, GREENOTEC) en 1 Natuurpark (PNRCMO) brengen hun competenties, ervaringen en expertise samen om de ontwikkeling van innovatieve landbouwpraktijken te stimuleren, en dit met respect voor de mens en voor het milieu. >Transaé heeft drie doelstellingen: zowel bij wetenschappers als bij landbouwers de kennis over agro-ecologie vergroten, die kennis delen en verspreiden, de begeleiding bij het overschakelen naar agro-ecologie verbeteren Transaé combineert onderzoek en ontwikkeling en baseert zich hierbij op een netwerk van landbouwers-pioniers. Het wil hiermee de innovatieve landbouwpraktijken die deze laatsten op hun boerderijen toepassen diepgaander onderzoeken en in kaart brengen om ze daarna met de andere landbouwers uit de streek te delen. Het project wil ook nagaan welke door de partners aangebrachte methodes en participatieve instrumenten voor het uittesten en voor de begeleiding, het meest geschikt zijn om agro-ecologische innovaties door te voeren. Het praktijkveld waarop Transaé actief is, concentreert zich op de thema's bodem in de akkerbouw en autonomie op het vlak van voedergewassen. >Activiteiten op basis van een netwerk van individuele pioniers Transaé werkt met 3 netwerken van pionier landbouwers in de drie regio's. De mobilisatie van de landbouwers ging van start volgens een gemeenschappelijke benadering, maar er werd rekening gehouden met de lokale dynamiek en context. In het Waalse gebiedsdeel werd een groep samengesteld binnen het bestaande netwerk ABC (Agriculture Biologique de Conservation - biologische conserveringslandbouw), waarde klemtoon ligt op de bodem; maar waarbij ook veehouders gevraagd zullen worden om bij de groep toe te komen zodat ook thema's i.v.m. de veeteelt te kunnen geïntegreerd worden. In het Vlaamse gebiedsdeel werd een themagroep "bodem" samengesteld. In het Franse gebiedsdeel ging de mobilisatie uit van een bestaande groep van veehouders en landbouwers. De 38 bij het project betrokken landbouwers hebben op basis van hun praktijken en eigenuitdagingen, meegewerkt aan een grensoverschrijdend actieplan: innovatievelandbouwpraktijken opvolgen, experimenten opzettenen opvolgen op de bedrijven, velden en boerderijen bezoeken, technische informatie analyseren. De wetenschappelijke kennis die deze acties opleveren, wordt gekapitaliseerd en op verschillende manieren gedeeld (technische publicaties, fiches, video's, openboerderijdagen, ...). De website (www.transae.eu) en de newsbrief "Transae News" van het project geven een overzicht van de activiteiten van het project. I.v.m. het thema bodem zijn de acties gericht op het herstel van de bodemvruchtbaarheid : bodembewerking verminderen, input van chemische stoffen beperken (bemesting en gewasbescherming), bodembedekkers, tussenteelten, langere rotaties, ... In de drie gebiedsdelen werden experimenten op de schaal van volledige rotaties geïmplementeerd. De onderzoeksprotocols werden aangepast aan de effectieve omstandigheden bij de landbouwers, wat betekent dat de onderzoeksinstellingen, die partner zijn van het project, hun methodes aanpassen als ze zwakke resultaten analyseren en produceren. I.v.m. de veeteelt moeten de acties de begrazing verbeteren zodat deze een centrale plaats krijgt in de voeding, er wordt geëxperimenteerd met de invoering van geroosterde veldbonen en met het gegroepeerd voorjaarskalven. De landbouwers buigen zich ook over het gebruik van houtsnippers van houtige landschapelementen op het landbouwbedrijf om het stalstro te vervangen of om de bodem met koolstof te verrijken. >De agro-ecologie in Transaé De verschillende deelnemers delen een visie op de multidisciplinaire technische en maatschappelijke agro-ecologie en die strekt zich over verschillende niveaus uit (de boerderij, het grondgebied, de planeet). Dit zijn enkele sleutelwoorden die deze visie beknopt weergeven: autonomie, vervlechting of onderlinge afhankelijkheid, veerkracht, aanpak systeem. Aan die sleutelwoorden voegen we uiteraard een milieuvriendelijke productie toe, die rekening houdt met de goederenstromen, en de biomassa, die samengaat met biodiversiteit en de fotosynthese optimaliseert. - Participatieve begeleiding: een centrale dimensie in Transaé Samen bouwen - met de partners en met de deelnemende landbouwers - is een belang¬rijke overkoepelende dimensie voor alle activiteiten van het project. De toolbox die wordt samengesteld om de collectieve begeleidingstools die de partners gebruiken, te verzamelen, te delen en te evalueren, zal tijdens de volledige duur van het project collectief aangevuld worden. Verder werd gekozen voor de RMA-aanpak (Reflective Monitoring in Action) om de acties van het project te volgen en ze te beoordelen met het oog op de voornaamste doelstelling ervan: de agro-ecologie ontwikkelen. Bovendien zal de trajectanalyse van de betrokken landbouwers contextgebonden factoren blootleggen die gebruikt kunnen worden voor de verdere ontwikkeling van agro-ecologie in elke regio.